Showing posts with label ΑΠΟΨΕΙΣ. Show all posts
Showing posts with label ΑΠΟΨΕΙΣ. Show all posts

Ο χώρος και η οργάνωσή του στο Νηπιαγωγείο

Οργάνωση χώρουΟ τρόπος που είναι οργανωμένος ο χώρος του νηπιαγωγείου , κατά τη γνώμη μου είναι πολύ ισχυρός παράγοντας μάθησης και διαπραγμάτευσης συναισθημάτων. Πρέπει να είναι ένας παράγοντας προώθησης της μάθησης και της δημιουργικότητας του παιδιού, καθώς και της συναισθηματικής του ασφάλειας.
Ο τρόπος που αντιμετωπίζω το θέμα αυτό είναι ο εξής:

Σταθεροί χώροι αναφοράς και λειτουργία τους:

Η γωνιά συζήτησης, αν χρησιμοποιηθεί, όπως συνηθιζόταν, για να ανακοινώνει το κάθε παιδί πως πέρασε, τότε μπορεί να χάσει το περιεχόμενό της. Ακούν με τις ώρες όλα τα παιδιά να μιλούν για ασήμαντα και σημαντικά γεγονότα χωρίς να ξέρουν που να σταματήσουν. Νομίζω ότι ανακοινώσεις τέτοιου είδους πρέπει να γίνονται ατομικά, δηλαδή, στις ελεύθερες δραστηριότητες. Να ξέρουν τα παιδιά ότι η νηπιαγωγός είναι διαθέσιμη για κουβεντούλα, είτε μόνη με το παιδί, είτε με μια μικρή παρεούλα, να συζητήσουν είτε ό,τι θέλουν τα παιδιά είτε αν ξέρει η νηπιαγωγός ότι κάτι χαρακτηριστικό συνέβη, να προκαλέσει τη συζήτηση, και όποιος θέλει συμμετέχει οι άλλοι ασχολούνται με τα δικά τους.
Η γωνιά συζήτησης είναι κυρίως για να σκεφτούμε όλοι μαζί, να αποφασίσουμε για ζητήματα, να αξιολογήσουμε εργασίες να βρούμε λύσεις για προβλήματα, να προτείνουμε πράγματα.
Κατά περίπτωση, όταν είναι να διαπραγματευτούμε κάποιο θέμα που μπορεί να προκύψει από μια εμπειρία ενός παιδιού και ενδιαφέρει και τα άλλα παιδιά, να το συζητήσουμε. Φυσικά και δεν θεωρώ ότι αυτά αποτελούν αρχές, απλά κατέληξα, μετά από χρόνια πειραματισμών, ότι λειτουργεί καλύτερα, αλλά προτάσεις από συναδέλφους είναι περισσότερο από ευπρόσδεκτες.

Γωνιά αυτοεξυπηρέτησης:


























Ο χώρος όπου υπάρχει νερό σε κανάτα και τα παιδιά κάθε πρωί τοποθετούν τα ποτηράκια τους. Κάθε παιδί που διψά προκαλείται να αυτοεξυπηρετείται, όποτε διψά πίνει νερό, προσέχοντας μη χύσει το νερό. Αν το χύσει υπάρχουν σε μια γωνιά δίπλα στη βρύση σφουγγαρίστρα και φαράσι για να τακτοποιούν τις διάφορες ζημιές που τυχόν κάνουν.

Στο γραφείο υπάρχουν:
+μεγεθυντικός φακός
+σελοτέϊπ
+ κυάλια
+μαρκαδόροι, και άλλα υλικά που μπορούν να χρησιμοποιούν τα παιδιά.

Σε ράφια χαμηλά υπάρχουν:
+χαρτί
+μαρκαδόροι
+ξυλομπογιές
+παστέλ (βαζάκια με διάφορα χρώματα), πινέλα διάφορου πλάτους
+χαρτί για καβαλέτο
+χαρτιά γλασέ , κομμένα σε μικρά κομμάτια, γκοφρέ, χαρτόνια σε Α4 διάφορα χρώματα , πανάκια διάφορα σε σχήματα και μεγέθη για κολλάζ
+ό,τι χρειάζονται τα παιδιά για να δημιουργήσουν

Σε ράφια χαμηλά:
+επιτραπέζια παιχνίδια
+χωριστά τα εύκολα χωριστά τα δύσκολα
+τα καινούργια (γιατί κάθε τόσο προστίθενται νέα παιχνίδια, με τους κανόνες τους), η δικιά μου μέθοδος εισαγωγής επιτραπέζιων είναι να παίζω τα νέα παιχνίδια με μια ή δυο ομάδες παιδιών και μετά να τα αφήνω για επιλογή, αλλά πάντα τα παιδιά που τα παίζουν να ξέρουν τους κανόνες με τη διαδικασία του παιχνιδιού. Σταδιακά τα παιδιά προσθέτουν κανόνες για δυσκολία και τα μαθαίνουν και σε άλλα ή μικρότερα παιδιά.

Σε χαμηλά ράφια:















+γάζες διάφορων χρωμάτων κυρίως πράσινα, μπλε, κόκκινα, να αναπαριστούν φυσικά φαινόμενα.
+κορδέλες, διαφόρων χρωμάτων με τα χερούλια τους(συνήθως τα βάζω σε μαραγκό με πιαστράκι να είναι εύκολο να τα χειρίζονται και να παίζουν μόνα τους, δημιουργώντας χορογραφίες)
+σακουλάκια ισορροπίας





Βιβλιοθήκη:

























+Βιβλία που έχουμε διαβάσει
+Βιβλία που έχουμε φτιάξει
+Μια γωνίτσα που κάθονται για να «διαβάζουν», ό,τι έχουμε διαβάσει στη γωνιά συζήτησης, να παράγουν ουσιαστικά, δημιουργώντας δικά τους σενάρια, τροποποιημένα ή και τα σενάρια των ίδιων των βιβλίων, που έχουμε διαβάσει, κοιτώντας τις εικόνες.

Γωνιές απασχόλησης
Δεν πιστεύω ότι οι γωνιές απασχόλησης πρέπει να είναι σταθερές, πρέπει να αντικατοπτρίζουν τα εκάστοτε ενδιαφέροντα των παιδιών και να συμμετέχουν στη δημιουργία τους. Άλλωστε δεν υπάρχει χώρος για πολλές γωνιές απασχόλησης, στα περισσότερα νηπιαγωγεία.
Οι γωνιές απασχόλησης αλλάζουν κατά καιρούς λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα ενδιαφέροντα των παιδιών (περιστασιακά ή σταθερά), όσο και τις πολιτισμικές συνήθειές τους. Πρέπει επίσης να λαμβάνουμε υπόψη πως μπορούμε να τις εκμεταλλευτούμε μαθησιακά, τι δηλαδή ευκαιρίες προσφέρουν για Μαθηματικές ή γλωσσικές ή ευκαιρίες κοινωνικοποίησης, γενικά.
Έχουμε μια γωνιά που τροποποιούμε, στην αρχή της χρονιάς την κάνουμε κουκλόσπιτο, με κουζινικά, μωρό κλπ., μια γωνιά που παραπέμπει στο σπίτι και βοηθά στην κοινωνικοποίηση, δίνει δε άπειρες ευκαιρίες για επαφή των παιδιών μεταξύ τους, μια γωνιά που βοηθά τα δειλά παιδιά να γνωριστούν καθώς και τα αλλοδαπά να γνωριστούν και να εξασκηθούν στην ελληνική γλώσσα, αυτό αποτελεί ένα παράδειγμα, αφήνεται στη δική μας δικαιοδοσία τι θα επιλέξουμε.
Γωνιά - ιατρείο: Παρουσιάζει πολλές ευκαιρίες για να παίξουν συμβολικό παιχνίδι , να εξοικειωθούν με την έννοια του ιατρείου, να αποκτήσουν τη συνήθεια να επισκέπτονται το γιατρό χωρίς να φοβούνται τη διαδικασία. Διάφορες συνήθειες παλιές σύγχρονες όσον αφορά την ιατρική παροχή υπηρεσιών.


Καφενείο: Προωθεί κάλλιστα Μαθηματικές έννοιες, όπως τόσα όσα, ένα για κάθε ένα. Τόσα για τον καθένα, κλπ. Επιπλέον είναι ένα πολιτισμικό στοιχείο κοινό στη χώρα μας και στις γειτονικές χώρες.

Ταβέρνα, κομμωτήριο και χίλιες δυο γωνιές που τα παιδιά θα ενδιαφερθούν και θα βοηθήσουν, με τη συμβολή και γονιών, στο στήσιμό τους.



Ενδεικτικά χρησιμοποίησα κάποιες ιδέες για τις γωνιές απασχόλησης.

Δραστηριότητες και χρήση τους

Κάποιες δραστηριότητες και τι προάγουν
Κατά καιρούς, ασχολούμενη με γνωστικά αντικείμενα που ήθελα να διαπραγματευτώ στην τάξη, εφηύρα δραστηριότητες που βοήθησαν τα παιδιά να αντιληφθούν κάποιες έννοιες. Τις δραστηριότητες αυτές θα ήθελα να μοιραστώ, προτού δημοσιευτούν, μαζί σας.

  • Μια δραστηριότητα που προάγει Μαθηματικές έννοιες αρκετά πολύπλοκες, αλλά και αρκετά λειτουργική είναι η συνταγή της πλαστελίνης μας.
    Η πλαστελίνη που κατασκευάζουμε είναι πιο μαλακή από του εμπορίου, μπορούμε να της δώσουμε το χρώμα που θέλουμε(εκτός από σκούρα χρώματα, λόγω του αλευριού, που τα μετατρέπει πάντα σε ανοιχτόχρωμα), και διατηρείται σε ταπεράκι για πολύ καιρό.























Παρακάτω εικονίζεται μια συνταγή ενός παιδιού που μου ζήτησε να γράψω τα υλικά, αφού ο ίδιος είχε απεικονίσει τη διαδικασία(συνταγή). Πολλές φορές , τα παιδιά, παίρνουν τη συνταγή στο σπίτι για να φτιάξουν πλαστελίνη με τη μαμά.























Μια δραστηριότητα που μαθαίνει στα παιδιά να ερευνούν είναι: Να βρουν από ποιο γράμμα αρχίζουν τα ονόματα των πιο πολλών παιδιών της τάξης.
Τα παιδιά βρίσκουν το όνομά τους σε μια λίστα με τα ονόματα της τάξης , το κόβουν με το ψαλίδι προσεκτικά και το βάζουν κάτω από το γράμμα που αρχίζει το όνομά τους. Αν λέγεται ένα παιδί Γιώργος, για παράδειγμα, βάζει το όνομά του κάτω από το γράμμα Γ, στο τέλος καταγράφουμε ποιο είναι το γράμμα από το οποίο αρχίζουν τα πιο πολλά ονόματα, και βλέπουμε αν όλοι συμφωνούμε. Δεν έχει σημασία αν συμφωνούμε, αλλά η διαδικασία.
Ακολουθεί μια εργασία παιδιού:

 

ομοιοκαταληξία
  • Μετά τη φωνητική επίγνωση φτιάχνουμε ποιήματα με ομοιοκαταληξίες. Μια άσκηση ομοιοκαταληξίας για να αρχίσουμε ήταν η εξής: Αφού έχουμε διαβάσει ποιήματα και ιστοριούλες και είδαμε ότι τα ποιήματα είναι αυτά που έχουν μελωδικότητα, φτιάχνουμε έναν πίνακα με λέξεις που ομοιοκαταληκτούν ανά δυο .























Βλέπουμε όλοι μαζί ποιες λέξεις ομοιοκαταληκτούν και φτιάχνουμε ποιηματάκια με αυτές:

Ανέβηκα στη σκάλα και έπιασα τη μπάλα
Έβαλα το φλιτζάνι μέσα στο τηγάνι , κλπ.

Μοίρασμα του κύκλου

 

Μια μέρα που θέλαμε να παραγγείλουμε πίτσα συζητάμε για το τι μας αρέσει να έχει μια πίτσα. Η διαδικασία είναι περίπλοκη γιατί θέλουμε να μοιράσουμε τις πίτσες, αλλά  είναι και αγαπημένη .
Τα παιδιά ζωγραφίζουν την πίτσα που τους αρέσει και αποφασίζουν με ποιους θα τη μοιράσουν. Θέλουμε να τη μοιράσουν δίκαια και γι’ αυτό προσπαθούμε να την χαράξουμε στο χαρτί σε όσα κομμάτια θέλουμε. Είναι μια διαδικασία που θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την ώρα και πως απεικονίζεται, αργότερα(λόγω του 1/2, 1/4 κλπ).
Πιο κάτω απεικονίζεται η πίτσα της Σωτηρίας που τη μοίρασε με τρεις φίλες της:

Επίσκεψη στη λαϊκή
Μια βόλτα στη λαϊκή είναι μια ευκαιρία για πολλές συζητήσεις. Μερικές από τις ερωτήσεις είναι: τι προϊόντα κυκλοφορούν; ποια λείπουν από τους πάγκους και γιατί; Ποια προϊόντα εμφανίζονται άλλεςεποχές ; που καλλιεργούνται; Από πού έρχονται οι μπανάνες και τις έχουμε πάντα στη λαϊκή;
Για να προκύψουν αυτές οι ερωτήσεις και να έχουμε κάποια έρευνα κατανάλωσης, συντάσσω έναν κατάλογο με προϊόντα της λαϊκής που υπάρχουν την εποχή της επίσκεψης και προϊόντα που δεν υπάρχουν.


























Τα παιδιά έχουν από έναν κατάλογο, σαν αυτό της φωτογραφίας επάνω, και σημειώνουν τι είδαν στη λαϊκή από τη λίστα, βάζουν μια κουκίδα σε αυτά που είδαν και όταν πάμε πίσω στο σχολείο σημειώνουν τι έχουν δει και το χρωματίζουν ανάλογα, όποιος θέλει φυσικά.

  • Χάρτες: Φτιάχνουμε το χάρτη της αυλής μας. Βγαίνουμε έξω, και φτιάχνουμε τα διάφορα παιχνίδια, τα δέντρα και ό,τι άλλο θεωρούμε απαραίτητο. Τα παιδιά βγαίνουν και συνεργάζονται με τους φίλους τους ή αν έχω παιδιά που θα μπορούσαν να αποθαρρυνθούν τα βάζω με παιδιά που είναι ικανά στην ζωγραφική. Παίρνουμε τους χάρτες και ανά δύο βάζουμε ένα σημαδάκι σε ένα σημείο. Εκεί πάει το ένα παιδί από την ομάδα και τοποθετεί μια σοκολάτα. Το άλλο παιδί πηγαίνει με το χάρτη (με την κουκίδα) να βρει τη σοκολάτα(σοκολάτα διπλή (με δυο κομμάτια), και μόλις τη βρει τη μοιράζονται. Είναι ένα παιχνίδι κρυμμένου θησαυρού, με δικό τους χάρτη.
    Σας παραθέτω τον χάρτη της Νικόλ.



  • Διαδρομμή σχολείου σπιτιού. Μαθαίνουμε τη γειτονιά μας, και αφού τη δούμε στο χάρτη της πόλης την περπατήσουμε, πάμε λαϊκή, στα καταστήματα, σε μανάβικα, σε κρεοπωλεία, κλπ., καλούνται τα παιδιά να φτιάξουν τη διαδρομή σχολείου σπιτιού. Ο χάρτης που έφτιαξε η Ελπίδα, εκτίθεται παρακάτω.

























  • Η Μαρία έφτιαξε τον χάρτη από ένα παραμύθι, στο οποίο η χελώνα για να μην την ενοχλούν συνέχεια για το που βρίσκονται τα σπιτάκια διάφορων ζώων φτιάχνει έναν χάρτη και τον κρεμάει στην πόρτα της. Ο χάρτης δεν υπήρχε στο βιβλίο, αλλά όλοι μας προσπαθήσαμε, εδώ βλέπουμε την προσπάθεια της Μαρίας.











Και άπειρες άλλες δραστηριότητες ανάλογα με το θέμα που πραγματευόμαστε και το στόχο που θέλουμε να επιτύχουμε.
Τα παραδείγματα είναι από διάφορες τάξεις μου, σε νηπιαγωγεία διάφορων περιοχών της Αθήνας. Μερικές από τις δραστηριότητες είναι δημοσιευμένες σε βιβλία μου, άλλες θα δημοσιευθούν σύντομα.

Χαρά Ρεντζέλου, νηπιαγωγός